Tütün Ürünleri ve Zararları

Tütün yaprağının tamamen veya kısmen hammadde olarak kullanılması ile yapılan içme, buruna çekme, emme, çiğneme amaçlı tüm ürünler “tütün mamulü” ya da “tütün ürünü” olarak adlandırılır. 

Tüketimi en yaygın tütün ürünleri; sigara, sarmalık kıyılmış tütün mamulü, pipo, puro, nargilelik tütün mamulü, enfiye ve çiğnemelik tütündür. Türkiye’de de en çok sigara olmak üzere, nargile, az miktarda puro ve pipo ile yerel olarak sarmalık ve çiğneme tütün şeklinde tüketilmektedir.

  • Sigaralar

    Sigara, kıyılmış tütünün ince bir kağıda sarılarak hazırlandığı filtreli ya da filtresiz tütün ürünüdür. Tüm dünyada ve Türkiye’de en yaygın kullanılan tütün ürünüdür.

    Dünyada her yıl tütün kullanımının yol açtığı sağlık sorunları nedeniyle milyonlarca kişi yaşamını yitirmektedir. Kendisi sigara içmediği halde başkalarının içtiği sigaraların zararlı etkilerinden dolayı her yıl binlerce kişi hayatını kaybetmekte olup bu durumdan kaynaklanan ölümler, trafik kazaları ve uyuşturucu madde kullanımına bağlı ölümlerden çok daha fazladır.

    Tütün dumanında formaldehit, siyanür, amonyak, karbon monoksit, naftalin, kadmiyum gibi 4000'den fazla kimyasal madde vardır. Bu maddelerin 70'den fazlası kansere neden olmaktadır. Bu kimyasal maddeler tütün dumanında oldukça fazla miktarda bulunmaktadır.

    Sigara sadece içene değil, çevresindekilere de zarar vermektedir. Dumanı ile etrafa yayılan zararlı maddeler sadece nefesle değil, cilt üzerinden de emilerek vücuda zarar verebilir. Kana rahatlıkla karışarak vücudun bütün organlarını olumsuz etkiler.

    Gittiğiniz otelde daha önce hiç sigara içilmemiş bir oda isteyebileceğinizi biliyor musunuz?

  • Hafif/Light Sigaralar

    Sigara dumanı ölçümlerinde, içerisinde düşük katran saptanan sigaralar “light” ve “ultralight”’ olarak tanımlanmaktadır. Bu sigaralar da en az diğerleri kadar tehlikelidir.

    Light sigaralar ile ilgili toplumda “daha az zararlı oldukları “ yönünde yanlış bir kanı oluşmuş ve bu nedenle tercih edilir hale gelmişlerdir. Oysa light sigaraların içerisindeki katran miktarı daha az olsa da nikotin miktarları diğerleriyle aynıdır.

    Ancak yapılan çalışmalar göstermiştir ki; kişiler hangi sigarayı içerse içsin, sigara içenlerin sigaraya bağlı hastalıklara yakalanma ve bunlardan ölme riski aynıdır.

    Tüm içiciler bağımlılık yapan ve kansere yol açan maddelere aynı oranda maruz kalmaktadırlar.(*)

    Vücuda daha az zarar verdiği kanısı oluşsa da aslında light sigaralar daha derin nefes çekilerek akciğerlerin en ücra köşelerine kadar gidebilmekte ve daha harap verici olabilmektedir. Bunun yanında içiciler yeterinde sigaraya doyamayacağı için günlük içilen sigara adedini de arttırabilmektedir.

    Sigara içen kişilerin büyük çoğunluğu genellikle sigaranın üretim süreci ve içerdiği maddeler hakkında bilgi sahibi değildirler. Bu durumun farkında olan sigara üreticileri ürünlerini farklı adlar altında çeşitlendirerek piyasaya sürmekte ve pazarlarını genişletmeye çalışmaktadırlar. Light, hafif, düşük katranlı, mentollü gibi sigaraların tamamı sağlığa zararlıdır ve bağımlılık yapmaktadır.

    *(Kaynak: Kozlowski L.T., and JL. Pillitteri, 2001. Beliefs about “Light” and “Ultra Light” cigarettes and eVorts to change those beliefs: an overview of early eVorts and published research. Tobacco Control, 10l (I): 12–16).

  • Mentollü Sigaralar

    Mentollü sigara yaygın kullanımı olan bir tütün ürünüdür. Tıpkı light sigaralar gibi mentollü sigaraların da daha az zararlı olduğu sanılmaktadır. Ancak yapılan araştırmalar göstermiştir ki mentollü sigaralar, çok daha fazla zararlara yol açabilmekte ve zaten zararlı olan sigaranın, olumsuz etkilerinin vücuda yayılma aşaması ve sürecini daha çok hızlandırabilmektedir. Mentol bronşları açarak ciğerlere çekilen katranın birikmesi için çok daha uygun bir ortam yaratır.

    Mentol sigarada, sigaranın içe çekilen andaki keskinliğini azaltmak, ağızda farklı bir tat bırakmak amaçlarıyla kullanılmaktadır.

    Mentol, hücrede nikotinik asetil kolin reseptörleri ile etkileşim içine girmekte ve bu reseptörler beyinde nikotin bağımlılığına yol açmaktadır. Yapılan çalışmalar mentollü sigara içenlerin;

    • Bir günde içtikleri sigara sayısının daha az olmasına rağmen sigarayı bırakmada daha çok zorlandıklarını,

    • Sigarayı bıraktıktan sonra yeniden başlama oranlarının diğer sigara içicilerine kıyasla daha fazla olduğunu -yeniden başlama oranlarının yüksek oluşunun mentolün, sadece daha fazla tat katkısı yapmanın ötesinde bir etkisi olduğunu-,

    • Aynı zamanda, tütün dumanındaki toksinlere ve karbon monoksit gibi diğer toksinlere sistemik maruziyetinin arttığını göstermiştir (1).

    Ayrıca, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (Food and Drug Administration-FDA) mentollü sigaraların, normal sigaralardan daha zararlı olduğunu açıklamıştır. FDA, mentollü sigaralarla tiryaki olmanın daha kolay, bırakmanınsa daha zor olduğunu belirtmiştir.(2).

    Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) tarafından, sigara ve sarmalık kıyılmış tütün mamullerinin üretiminde ve bu ürünlerin üretiminde kullanılan ham maddelerin elde edilmesi sürecinde mentol veya türevlerinin kullanılmasına yasak getirilmiştir.

    Söz konusu sigara ve sarmalık kıyılmış tütün mamullerinin, üretimine 1 Ocak 2019, piyasada bulundurulmasına 20 Mayıs 2020 tarihine kadar devam edilecektir. Belirlenen tarihlerden sonra üretim yapılamayacak ve piyasada bulundurulamayacaktır.

    Kaynaklar: 1.Kabbani N. Not so cool? Menthol’s discovered actions on the nicotinic receptor and its implications for nicotine addiction. Frontiers in Pharmacology. 2013 Jul 23. 2.http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm361966.htm)

  • Nargile

    Nargile, Asya’ya özgü geleneksel bir tütün içme aracıdır. Hindistan’da doğmuş, oradan İranlılar ve Araplar arasında yaygınlaşmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nda 16. Yüzyılda bir alışkanlık halini almıştır.

    Nargile kullanıcıları, nargileyi sigaradan farklı “zararsız” bir ürün olarak algılasa da birçok bilimsel araştırma nargilenin sanıldığı kadar masum bir ürün olmadığını ortaya koymuştur. Nargile; kalp ve damar hastalıkları, solunum yetersizliği, akciğer kanseri, diş eti hastalıkları, mesane kanseri, bronşit, yemek borusu kanseri, depresyon, yüksek tansiyon, parkinson hastalığı, ülser, ağız kanseri, akciğer rahatsızlığı, enfeksiyon ve kısırlık gibi pek çok hastalığa yol açmaktadır.

    Nargile de sigara gibi bağımlılık yapıcı etkiye sahiptir ve sağlığa zararlıdır!

    Ortak kullanıldığı zaman tüberküloz, hepatit C, uçuk gibi bulaşıcı enfeksiyonlara neden olmaktadır.

    Söylenenlerin aksine nargile de diğer tütün ürünleri kadar tehlikelidir!

    Nargilenin sağlığa sigaradan daha az zarar verici gibi algılanmasının bir nedeni hoş kokusunun yanında tadıdır. Fakat bilinmelidir ki, sohbetin vazgeçilmez unsuru olduğu düşünülse de aslında çok önemli bir halk sağlığı sorunudur.

    İçerisindeki ağır metaller sebebiyle bir nargilenin ortalama 4-5 paket sigarayla aynı oranda zehirlenmeye sebep olduğu tespit edilmiştir. Nargile’nin bu kadar zararlı olmasının sebebi içerdiği nikel, kobalt ve kurşun oranının sigaradan çok daha yüksek olmasıdır. Sigarada 30-80 ng kurşun bulunurken, nargilede bu oran 6870 ng’ dır.

  • Puro

    Puro, parçalanmış veya yaprak halindeki puroluk ve kısmen sigaralık tütünlerin sarılması ile elde edilen tütün mamulüdür.

    Puronun zararları sigaranın zararları ile aynıdır. Tıpkı sigaradaki tütün gibi puronun içerisinde de tütün vardır. Bu tütün topraktan gelen bir takım ağır metalleri de içermektedir. Bu metaller, yanmayla birlikte duman olarak vücuda yayılır ve vücudu etkilemeye başlar. Özellikle puronun zararları, belirli bir süre puro kullanımından sonra daha net ortaya çıkmaya başlar. Kalpte çarpıntı, solunum düzensizlikleri, formdan düşme, kendini devamlı yorgun hissetme gibi bir takım reaksiyonlar doğurur.

    Tıpkı sigarada olduğu gibi puro da vücuda ciddi zararlar vermekte, solunum yolu enfeksiyonlarına, solunum yetmezliğine, kalp krizi riskinin 2-3 kat artmasına ve akciğer kanserine yakalanma riskini artırmaktadır.

    Puro, sigaradan çok daha zararlı bir tütün mamulüdür. Pasif içicilik yoluyla en çok çocuk ve bebeklere zarar vermektedir.

  • Pipo

    Pipo tiryakileri de sigara tiryakileriyle aynı hastalık risklerini taşımaktadır.

    ABD Kanser Kuruluşu uzmanlarından Dr. Jane Henley ve arkadaşları tarafından 2004 yılında, 138 bin 307 pipo tiryakisi ve 123 bin 44 tiryaki olmayan denek üzerinde yapılan araştırma sonunda, sigara ve puroya alternatif olarak görülen piponun da sigaranın neden olduğu hastalık risklerini aynen taşıdığı saptanmıştır.

    Pipo tiryakilerini tehdit eden kanser çeşitleri arasında; mesane kanseri, kolon/rektum kanseri, yemek borusu, böbrek, gırtlak, akciğer, orta yutak, pankreas ve mide kanserleri yer almaktadır. 

    Ayrıca piponun kalp, inme ve solunum yolları hastalıklarında de aynen sigara gibi rol oynadığı belirlenmiştir.

    Pipo tiryakilerinin, diğer kanser çeşitlerine göre orta yutak, gırtlak ve akciğer kanseri konusunda da yüksek risk taşıdıkları gözlenmiştir (1).

    (Kaynak 1: Henley S. J. et all. J Natl Cancer Inst. (2004). Association between exclusive pipe smoking and mortality from cancer and other diseases. Jun 2;96(11):853-61.

  • Sağlık 1 Sokak No:38 Sıhhıye/Ankara
  • 0312 565 61 01
  • 0312 565 61 53
  • Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

 

Bize Ulaşın

  Mail is not sent.   Your email has been sent.