Bu sayfayı yazdır

Prof. Dr. Aziz Sancar'dan Sigaranın DNA ya Verdiği Hasarın Haritası
Özel

UNC Tıp Fakültesi'nden Nobel Ödülü sahibi Aziz Sancar'ın liderliğindeki bilim adamları, yeni bir teknik olan, majör bir kanserojenin neden olduğu genetik DNA hasarını ortaya koyuyor.

Bilim adamları onlarca yıldır sigara içmenin DNA hasarına neden olduğunu ve akciğer kanserine neden olduğunu biliyor. UNC Tıp Fakültesi bilim adamları ilk kez, DNA hasarını genomda yüksek çözünürlükte, etkili bir şekilde haritalamak için bir yöntem yarattı.

Yenilik, UNC Tıp Fakültesi Nobel ödüllü Prof. Dr. Aziz Sancar’ın laboratuvarından geldi. National Academy of Sciences Bildiriler Kitabında yayınlanan bir çalışmada, Sancar ve ekibi, bir DNA hasarının ardından onarım yapılan bölgeleri genom üzerinde haritalamak için bir teknik geliştirdi. Daha sonra bu tekniği, majör bir kimyasal kanserojenden (benzo[α]pyrene- BaP) kaynaklanan tüm hasarları haritalamak için kullandılar. BaP ciddi bir çevre tehlikesi oluşturduğu bilinen bir kanserojendir. Tütün bitkisi gibi yanan organik bileşiklerin bir yan ürünüdür. Orman yangınları, dizel motorlar, mangal gibi günlük yanma biçimleri havaya, toprağa ve yiyeceğimize çok miktarda BaP verir. Ancak günlük hayatta insan dokusuna en etkili bir şekilde BaP veren şey, yanan bir sigaradır.                                                 

Tipik olarak, toksik bir hidrokarbon vücuda solunum veya yemek yoluyla eriştiğinde, kandaki enzimler onu daha küçük, daha güvenli moleküllere bölerler. Bu BaP için de geçerlidir ancak vücudumuzdaki bu koruyucu reaksiyonlar BaP'ı, kendisinden daha kötü olduğu bilinen, benzo [a] piren diol epoksit (BPDE) adı verilen bir bileşiğe dönüştürür. BaP, BPDE vasıtasıyla, çok sayıda kanser türünün başlatıcısı olarak uzun süredir bilinmekte ve akciğer kanserinin tek en önemli nedeni olarak düşünülmektedir.

Aynı zamanda UNC Lineberger Kapsamlı Kanser Merkezi üyesi olan Sancar, "Bu, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kanser ölümlerinin yaklaşık % 30'unu oluşturan bir kanserojen ve biz şimdi bunun oluşturduğu hasarın genom çapında bir haritasına sahibiz" dedi.

Bu gibi haritalar, bilim insanlarının sigara içilmesine bağlı kanserlerin nasıl kaynaklandığını, bazı kişilerin neden kansere karşı daha savunmasız veya dirençli olduğunu ve bu kanserlerin nasıl engellenebileceğini daha iyi anlamalarına yardımcı olur.

Sancar, "Sigara içmenin ne kadar zararlı olabileceği konusundaki farkındalığın artmasına yardımcı olabilirse çok iyi olur" dedi. "Aynı zamanda genomun tamamında DNA hasarının nasıl tamir edildiğini tam olarak bilebilirsek ilaç geliştiricilerine yol göstermiş oluruz" dedi.

Sancar, "Bu bilgilerin hepsinin neden bazı insanlara kansere yakalanma eğiliminin daha fazla olduğunun ve sigaraya bağlı hangi mutasyonların akciğer kanserine özellikle yol açacağının daha iyi anlaşılmasına yol açacağından emin olduğunu" söyledi.